Ocenianie Kształtujące
Drogi Uczniu! Drogi Rodzicu!
W naszej szkole od 2016 roku stosujemy Ocenianie Kształtujące.
Czym jest OK? OK to skrót od „oceniania kształtującego”. Jest to sposób oceniania, który stosujemy w naszej szkole. Jego celem jest wspieranie ucznia w codziennej nauce, a nie tylko podsumowywanie jej wyników.
To sposób pracy, który pomaga uczniom lepiej rozumieć, czego się uczą, jakie robią postępy i co mogą zrobić, aby uczyć się skuteczniej. Ocenianie kształtujące nie zastępuje ocen liczbowych, lecz je uzupełnia, dając uczniowi i rodzicowi bardziej szczegółową informację o przebiegu nauki.
Dlaczego stosujemy OK i po co? Stosujemy OK, ponieważ zależy nam na tym, aby uczyć skuteczniej i pomagać uczniom lepiej rozumieć, czego się uczą. Chcemy, aby każdy uczeń miał możliwość bardziej świadomego rozwoju, wiedział, jakie robi postępy i co może zrobić, aby uczyć się jeszcze lepiej.
Atmosfera sprzyjająca uczeniu się:
- wzmacnia w uczniach poczucie własnej wartości,
- zwiększa ich zaangażowanie w naukę,
- zachęca do samodzielności,
- tworzy warunki do współpracy z innymi,
- pomaga lepiej rozumieć, jak przebiega proces uczenia się,
- umożliwia uczniom branie odpowiedzialności za własną naukę.
Na czym polega OK? Ocenianie kształtujące polega na tym, że zarówno nauczyciel, jak i uczeń na bieżąco zbierają informacje o tym, jak przebiega proces uczenia się.
Dzięki temu:
- uczeń otrzymuje informację zwrotną, która pomaga mu zrozumieć, co już potrafi, co wymaga poprawy i jak może dalej pracować.
- nauczyciel może odpowiednio modyfikować dalsze nauczanie, dostosowując je do potrzeb uczniów,
Co robi nauczyciel, który stosuje ocenianie kształtujące?
Nauczyciel, pracując zgodnie z zasadami oceniania kształtującego:
- określa cele lekcji i przedstawia je w sposób zrozumiały dla ucznia. Zanim rozpocznie planowanie zajęć, zastanawia się, co chce osiągnąć razem z uczniami i jakie umiejętności mają oni zdobyć. Cel, który dla nauczyciela jest oczywisty, dla ucznia może być niejasny — dlatego formułuje go prostym, czytelnym językiem.
- sprawdza wraz z uczniami, czy cel został osiągnięty. Pod koniec lekcji nauczyciel wraca z uczniami do celu zajęć i wspólnie analizują, co udało się zrealizować, a nad czym warto jeszcze popracować.
Ustala wraz z uczniami kryteria oceniania
Aby uczeń wiedział, co dokładnie będzie podlegało ocenie, nauczyciel ustala kryteria oceniania — samodzielnie lub wspólnie z uczniami. Kryteria te, nazywane często nacobezu („na co będę zwracać uwagę”), jasno określają, co będzie brane pod uwagę przy ocenie pracy.
Dzięki temu:
- uczniowie mogą lepiej przygotować się do sprawdzianu lub zadania,
- wiedzą, jak wykonać pracę, aby osiągnąć cel lekcji,
- ocena jest przewidywalna i zrozumiała,
- nauczyciel konsekwentnie ocenia tylko to, co wcześniej zapowiedział.
Rozróżnia funkcje oceny sumującej i kształtującej
Nauczyciel stosujący ocenianie kształtujące jasno odróżnia dwa rodzaje ocen:
- Ocena sumująca to tradycyjny stopień. Służy podsumowaniu wiedzy i umiejętności ucznia po zakończeniu danego etapu nauki, np. sprawdzianu czy projektu.
- Ocena kształtująca to informacja, która pomaga uczniowi zrozumieć, co zrobił dobrze, co wymaga poprawy i jak może dalej pracować. Towarzyszy ona uczniowi w trakcie nauki i wspiera go na bieżąco.
W ocenianiu kształtującym oddzielamy ocenę sumującą od kształtującej. Oznacza to, że uczeń otrzymuje mniej stopni, a częściej dostaje informację zwrotną od nauczyciela lub kolegi, która pomaga mu się uczyć i rozwijać.
Buduje atmosferę uczenia się, współpracując z uczniami i rodzicami
Nauczyciel dba o to, aby w klasie panowała atmosfera sprzyjająca uczeniu się. Rozmawia z uczniami o tym, jak się uczą i co pomaga im w nauce, zachęcając ich do dzielenia się swoimi doświadczeniami i potrzebami.
W proces ten włączeni są również rodzice — traktowani jako partnerzy i ważne wsparcie w edukacji swoich dzieci. Dzięki współpracy nauczyciela, ucznia i rodzica możliwe jest lepsze zrozumienie trudności, mocnych stron oraz sposobów, które pomagają dziecku uczyć się skuteczniej.
Potrafi formułować pytania kluczowe
Nauczyciel stosujący ocenianie kształtujące umie zadawać pytania kluczowe — takie, które skłaniają uczniów do myślenia i samodzielnego poszukiwania odpowiedzi. Pytania te pokazują szerszy kontekst omawianego tematu, zachęcają do refleksji i pomagają uczniom bardziej świadomie angażować się w naukę.
Stosuje efektywną informację zwrotną.
Nauczyciel zamiast stawiać ocenę sumującą przekazuje uczniowi komentarz do jego pracy. Dobra informacja zwrotna jest sztuką, ale zawsze powinna zawierać cztery obszary:
- dobre elementy pracy ucznia,
- odnotowanie tego, co wymaga poprawienia lub dodatkowej pracy ze strony ucznia,
- wskazówki, w jaki sposób uczeń powinien poprawić tę konkretną pracę,
- wskazówki, w jakim kierunku uczeń powinien pracować dalej.
Wprowadza samoocenę i ocenę koleżeńską
Nauczyciel zachęca uczniów do samodzielnego oceniania swojej pracy oraz do udzielania informacji zwrotnej kolegom. Uczniowie, korzystając z podanych wcześniej kryteriów oceniania, mogą:
- wzajemnie recenzować swoje prace,
- wskazywać sobie, co zostało wykonane dobrze,
- podpowiadać, co i w jaki sposób można poprawić.
Taka forma pracy uczy odpowiedzialności, rozwija umiejętność współpracy i pomaga lepiej zrozumieć wymagania związane z zadaniem.
Jeśli uczeń potrafi sam ocenić, ile się nauczył i co jeszcze powinien zrobić, aby osiągnąć wyznaczony cel, staje się bardziej świadomym uczestnikiem procesu uczenia się. Taka umiejętność pomaga mu lepiej planować swoją pracę, dostrzegać postępy i brać odpowiedzialność za własną naukę. Dzięki temu uczeń nie tylko wykonuje zadania, ale rozumie, po co je wykonuje i jak może rozwijać swoje umiejętności.
Ocenianie Kształtujące pomaga nam tworzyć szkołę, w której uczeń nie tylko zdobywa wiedzę, ale także rozumie, jak się uczy i jak może rozwijać swoje umiejętności. Dzięki współpracy nauczycieli, uczniów i rodziców proces uczenia się staje się bardziej świadomy, spokojny i skuteczny.
