Język Mniejszości Narodowej
Nauka języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej – ważne terminy!!
„Iloma językami mówisz, tylekroć jesteś człowiekiem”
Z dniem 30 kwietnia 2025 roku weszło w życie Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 10 kwietnia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym
Rozporządzenie reguluje kwestię terminów składania wniosków o objęcie dziecka/ ucznia nauczaniem języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej oraz kwestię składania oświadczenia rezygnacji z tego nauczania.
Zasady organizowania zajęć oraz składanie rezygnacji
- Nauczanie odbywa się na podstawie pisemnego wniosku rodziców/opiekunów prawych. Wniosek ten nie jest deklaracją przynależności do organizacji zrzeszających mniejszość niemiecką.
- Od roku 2026 w przypadku dziecka uczęszczającego już do szkoły wnioski i rezygnacje należy składać w terminie do 31 marca roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, którego organizacja zajęć ma dotyczyć.
- Jeśli dziecko rozpoczyna edukację w szkole, wniosek należy złożyć najpóźniej do 31 lipca roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym dziecko rozpoczyna naukę.
- WAŻNE!! Raz złożony wniosek jest ważny do końca pobytu dziecka w szkole i obowiązuje do momentu ewentualnego złożenia rezygnacji.
- Brak deklaracji o rezygnacji z nauki języka mniejszości narodowej jest równoznaczny z kontynuowaniem przez ucznia nauki tego języka (szczególnie ważne w klasie VI, ponieważ RAMOWY PLAN NAUCZANIA DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ przewiduje wprowadzenie w klasie VII i VIII drugiego języka obcego nowożytnego).
- Język mniejszości narodowej nauczany jest w wymiarze 3 godzin tygodniowo / język niemiecki jako obcy (klasy VII i VIII) w wymiarze 2 godzin tygodniowo.
- Język mniejszości narodowej jest przedmiotem obowiązkowym dla ucznia zdeklarowanego z pełnymi konsekwencjami zasad oceniania, klasyfikowania i promowania (uzyskana ocena wlicza się do średniej ocen, ocena końcowa ma wpływ na promocję do następnej klasy).
- Przedmiot „Własna historia i kultura” jest integralną częścią nauki języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej i zostaje włączony do planu lekcji w momencie złożenia przez rodzica wniosku, by dziecko uczyło się języka mniejszości. Tym samym składanie odrębnego wniosku o nauczanie przedmiotu „Historia i kultura” nie jest wymagane, ale nie ma też możliwości rezygnacji z uczęszczania na ten przedmiot. Na realizację zajęć własnej historii i kultury przeznacza się w szkolnym planie nauczania nie mniej niż 25 godzin w klasie V i 25 godzin w klasie VI (zwykle 1 godzina tygodniowo). Ocenę z przedmiotu historia i kultura umieszcza się w miejscu przeznaczonym na dodatkowe zajęcia edukacyjne. Należy pamiętać, że roczna ocena klasyfikacyjna z dodatkowych zajęć edukacyjnych nie ma wpływu na promocję do klasy programowo wyższej, ani na ukończenie szkoły.
Drugi akt prawny regulujący naukę języka mniejszości narodowej to Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 13 czerwca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych.
Nowe przepisy dotyczą uczniów klas VII i VIII szkoły podstawowej i umożliwiają kontynuowanie nauki języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej w wymiarze 3 godzin tygodniowo przy jednoczesnym zmniejszeniu liczby obowiązkowych języków nowożytnych w klasach VII–VIII z dwóch do jednego (uczeń uczy się wyłącznie języka angielskiego).
Poniżej wyjaśniamy najważniejsze zasady:
- Kto może zostać zwolniony z drugiego języka?
Dyrektor szkoły może zwolnić ucznia z obowiązkowych zajęć z drugiego języka obcego nowożytnego (lub języka łacińskiego) w klasie VII i/lub VIII, jeśli w tym samym czasie uczeń uczęszcza na zajęcia z języka mniejszości (np. języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej).
Decyzję podejmuje dyrektor, ale tylko na wniosek rodziców.
- Do kiedy trzeba złożyć wniosek?
Rodzice muszą złożyć pisemny wniosek do dyrektora szkoły do 31 marca roku poprzedzającego rok szkolny, którego zwolnienie ma dotyczyć
- Czy należy złożyć ponownie wniosek o objęcie ucznia nauką języka mniejszości?
Nie trzeba ponownie składać wniosku o naukę języka mniejszości, jeśli dziecko już wcześniej (np. w klasie VI) zostało nim objęte i dokumenty zostały złożone.
- Co z egzaminem ósmoklasisty?
Uczeń, który uczy się języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej i jest zwolniony z drugiego języka obcego nie może zdawać egzaminu ósmoklasisty z języka niemieckiego jako języka obcego.
- Jak wygląda zapis w dokumentach?
Jeśli uczeń zostanie zwolniony z drugiego języka obcego lub łaciny, w dokumentacji szkolnej zamiast oceny pojawi się wpis: „zwolniony” albo „zwolniona”.
- Co w przypadku rezygnacji z języka mniejszości przed klasą VIII?
Jeśli uczeń przestanie uczyć się języka niemieckiego jako języka mniejszości, w klasie VIII musi rozpocząć obowiązkowe zajęcia z drugiego języka obcego lub łaciny. W takiej sytuacji uczeń będzie musiał samodzielnie nadrobić materiał z poprzedniego roku.
- Organizacja zajęć w szkole
Możliwa jest sytuacja, w której część uczniów kontynuuje naukę języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej i korzysta ze zwolnienia z drugiego języka obcego, a część przechodzi na język niemiecki jako język obcy. W takim przypadku szkoła może prowadzić w tym samym czasie dwie różne grupy – jedną z języka mniejszości, drugą z języka obcego.
Informacje o rozporządzeniu oraz odpowiedzi Ministerstwa Edukacji Narodowej na różne pytania dotyczące rozporządzenia można przeczytać na Platformie Edukacyjnej Mniejszości Niemieckiej:
